Κυριακή, 10 Απριλίου 2016

Ανεμοδαρμένα Ύψη, από την ΑΓΡΑ (με ανάσες) - Wuthering Heights, from AGRA (with breathing)

Η γνωριμία μου με τις αδερφές Μπροντέ έγινε πολύ νωρίς, όταν ακόμα το μυαλό ήταν ανοιχτό στη γλώσσα και έψαχνε διόδους έκφρασης. Η Σάρλοτ και, αργότερα, η Έμιλυ εισέβαλαν με την φαντασία τους και τις μυστήριες λέξεις τους στον κόσμο μου, και με οδήγησαν να κοιτάξω με άλλα μάτια. Είναι ακόμα εδώ και, όταν ξαναδιαβάζω τα βιβλία τους, είναι σαν να μπαίνω σε ένα οικείο, αγαπημένο σπίτι. 


Αυτή την εποχή διαβάζω πάλι τα Ανεμοδαρμένα Ύψη της Έμιλυ, 1847, και δεν μπορώ να μην νεύσω επιδοκιμαστικά, με θαυμασμό, στην ικανότητα αυτής της γυναίκας να λέει ιστορίες με έναν υποβλητικό τρόπο. Δεν ξέρω αν είναι το εύρος της γλώσσας που χρησιμοποιεί ή η δύναμη των λέξεών της ή η ιστορία καθεαυτή ή όλα αυτά μαζί που δημιουργούν έναν κλοιό γύρω από τον αναγνώστη και δεν τον αφήνουν να δραπετεύσει παρά μόνο στο τέλος. 

Το να διαβάζει κανείς αυτό το βιβλίο από το πρωτότυπο είναι μια μοναδική εμπειρία, καθώς η γλώσσα στήνει η ίδια το σκηνικό για τη δημιουργία αυτής της μοναδικής ιστορίας. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη έκδοση που κρατώ στα χέρια μου (Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Μάρτιος 2009), αποτίει φόρο τιμής στο έργο και τη δημιουργό του. Ξαναδίνει αξία στο αριστούργημα αυτό του 19ου αιώνα με τη νέα μετάφραση του Άρη Μπερλή και την εκτενή εισαγωγή του. Στην εικόνα του εξώφυλλου υπάρχει πορτρέτο της Έμιλυ Μπροντέ φτιαγμένο από τον αδερφό της, Μπράνγουελ, περίπου το 1833.



Πιστή στις δομές και την ιστορία της γλώσσας μας, η ΑΓΡΑ επιμένει στο πολυτονικό σύστημα γραφής. Είναι μοναδική εμπειρία, ύστερα από πολλά χρόνια, να διαβάζεις ξανά τη γλώσσα σου με τους τόνους και τα πνεύματα. Οι λέξεις αποκτούν ξανά προσωπικότητα, επιδεικνύουν το κάλλος τους -στέκεσαι να τις κοιτάξεις και τις ακούς να αναπνέουν. Όσοι αποφάσισαν κάποτε να καταργηθούν αυτά τα σύμβολα από τη γλώσσα μας - μία από τις σημαντικότερες γλώσσες της οικουμένης -  ίσως να μην κατάλαβαν ποτέ ότι της αφαίρεσαν το οξυγόνο, της στέρησαν τη συμμετρία και, κατ' επέκταση, την αξιοπρέπεια.

[ Επιχειρώντας τη μετάφραση αυτής της ανάρτησης, αναζήτησα την αγγλική μετάφραση για τους όρους "δασεία", "ψιλή", "πνεύματα" και με δέος ανακάλυψα ότι η αντίστοιχη απόδοση ήταν "ανάσες" - τραχιά ανάσα (δασεία), απαλή ανάσα (ψιλή). ]

Κλείνω με τα λόγια του Ν. Εγγονόπουλου: "Δεν είναι δυνατόν να μου στερήσουν την ομορφιά της περισπωμένης." Όσο για τα άγρια Ανεμοδαρμένα Ύψη της Έμιλυ, αναζητήστε τα. Πρόκειται για ένα κείμενο-κέντημα και, φυσικά, για ένα βιβλίο-κόσμημα! 


My acquaintance with the Brontë sisters was made at an early age, when the mind was still open to the language and was searching for paths of expression. First, Charlotte and, later, Emily burst into my world with their imagination and mysterious words, guiding me to see with different eyes. They are still here and, when I read their books again, it feels like walking into a known, loving home.

These days I am re-reading Emily's Wuthering Heights, 1847, and cannot but nod in approval, in admiration, at the talent of this woman to tell stories in such an emotive manner. I am not sure if it is the broadth of the language she uses, or the power of her words, or the story itself, or all this combined that create a net around the reader and do not allow him/her to escape until the very end.

To read this book from the original, English version is a unique experience, since the language itself sets the scene for this unique story. However, this particular edition I am holding in my hands (Agra Publications, March 2009) pays tribute to the work and its creator. It gives value back to this 19th century masterpiece with the new translation of Aris Berlis and his extensive introduction. On the front cover there is Emily's portrait made by her brother, Branswell, around 1833.


Loyal to the structure and history of the Greek language, AGRA insists on using the polytonic system of writing. It is a unique experience, after many years, to be able to read your language again with its accents and breathings. Words regain their personality, demonstrate their beauty - you stop to gaze at them and hear them breathing. Those who decided one day on abolishing these symbols from our language - one of the most important languages of the world - possible have never realized that they were depriving it of its oxygen, its symmetry and, as a consequence, its dignity.

[ Attempting to translate this post in English, I looked up for the words to describe the terms for these diacritical marks of the Greek orthography. It was with awe that I discovered the words: "rough breathing" and "smooth breathing" for them. ]

I am rounding off with the words of N. Engonopoulos: "It's not possible to take the beauty of the circumflex from me." As for Emily's wild Wuthering Heights, look for it. It is an embroidery-text and, certainly, a jewel-book!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου