Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2015

Ο Φίοντορ Μιχαΐλοβιτς Ντοστογιέφσκι κι εγώ - Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky and I

Ο Φίοντορ Ντοστογιέφσκι μπήκε στη ζωή μου στα φοιτητικά μου χρόνια, τότε που το διάβασμα έσπαγε σιγά-σιγά τα δεσμά της καθοδήγησης από το σχολείο και αποκτούσε μια μορφή ελευθερίας, η οποία άλλοτε μετουσιώνονταν σε άγρια χαρά και άλλοτε σε εναγώνια βύθιση σε άγνωστα νερά.

Τότε τον γνώρισα.
Από το βιβλιοπωλείο της οδού Αχαρνών στο νούμερο 123, που σήμερα δεν πρέπει να υπάρχει, αγόρασα δύο βιβλία του, χωρίς να ξέρω τίποτα για εκείνον. Με τράβηξαν οι τίτλοι και η μυστήρια μορφή με τα υγρά μάτια στο οπισθόφυλλο: Το Υπόγειο και Ο Ηλίθιος.

Εκείνο το φθινόπωρο θυμάμαι πως χρειάστηκε να επιμείνω για να φτάσω στο τέλος τους, όχι τόσο γιατί αδυνατούσα να διακρίνω τη μεγαλοφυΐα του, αλλά πιο πολύ γιατί η ζωή με καλούσε βασανιστικά έντονα να βγω από το σπίτι, να εγκαταλείψω αυτόν τον πρώιμο χορό με τις μυστηριακές λέξεις και να επιδοθώ στον άλλο χορό - αυτόν της αχαλίνωτης νιότης.

Τον εγκατέλειψα τότε, με την υπόσχεση ότι δεν θα τον ξεχνούσα, ότι θα τον αναζητούσα ξανά, σε πιο ήρεμες εποχές. 

Αργότερα τον ερωτεύτηκα . Κι ήταν ο κόσμος του ένα αναπόδραστο πάθος που οι λέξεις πάλευαν να εκφράσουν. Όσο διάβαζα τα έργα του, τόσο περισσότερες πόρτες εμφανίζονταν μπροστά μου, η μια συναρπαστικότερη από την άλλη. Μέχρι που έφτασα στο τέρμα και μπόρεσα να δω βαθιά μέσα στην αλήθεια του.

Οι Δαιμονισμένοι και Οι Αδερφοί Καραμαζόφ ίσως είναι τα συγκλονιστικότερα κείμενα που έχω διαβάσει έως τώρα και στα οποία επιστρέφω ξανά και ξανά κατά καιρούς. Το πρώτο ήταν μια αποκάλυψη που μου άνοιξε δρόμους (οι εκδόσεις Ίνδικτος στην Ελλάδα έκαναν σημαντική δουλειά στην επανέκδοση του) και το δεύτερο μου έδειξε τα μυστικά μονοπάτια της σκέψης, που πολύ λίγα βιβλία κατορθώνουν (το κεφ.V. - Ο Μέγας Ιεροεξεταστής είναι κατά τη γνώμη μου το αρτιότερο κεφάλαιο στην παγκόσμια λογοτεχνία). 

Εκείνη η ζωή παλιά δείχνει φτωχή τώρα. Και ο Φίοντορ, εκτός από αιώνιος φίλος, είναι και θα είναι μια από τις μεγάλες μου αγάπες. Όπως όλοι γνωρίζουμε, ο έρωτας χωρίς θαυμασμό δεν μπορεί να είναι τίποτα περισσότερο από έναν μίζερο έρωτα.

"Ο άνθρωπος γεννήθηκε επαναστάτης. Μα μπορούν τάχα οι επαναστάτες να 'ναι ευτυχισμένοι; 
Υπάρχουν τρεις δυνάμεις στον κόσμο που θα μπορούσαν να νικήσουν και να υποτάξουν για πάντα τη συνείδηση αυτών των αδύναμων στασιαστών, κι αυτό για τη δική τους ευτυχία. Αυτές οι δυνάμεις είναι: το θαύμα, το μυστήριο και το κύρος."




Fyodor Dostoyevski came into my life during my university years, when reading was breaking slowly away from school guidance and acquired a form of freedom, which at times tranformed into wild joy and at others into an agonising dive into unknown waters.

It was then that I met him.
From the bookstore of Acharnon St, number 123, which should not be open nowadays, I bought two of his books without knowing anything about him. I was attracted by the titles and the mysterious face with the watery eyes on the back cover: Notes From The Underground and The Idiot

I remember that during that autumn I needed to strive in order to finish them, not so much because I was unable to discerrn his genius, but mostly because life was calling me tormentingly intensively to get out, to abandon this premature dance with mystical words and enter the other dance - that of unharnessed youth.

I abandoned him then, with the promise that I would not forget about him, that I would come back looking for him, at calmer times.

It was later that I fell in love with him. And his world was an inescapable passion which the words struggled to express. The more I read his works, the more doors appeared in front of me, the one more exciting than the other. Until I reached the end and was able to look deep inside his truth.

Demons and The Brothers Karamazov are possibly the most soul-stirring texts I have read so far and the ones I come back to again and again from time to time. The first was a revelation which opened new roads for me (Indiktos publications in Greece have done a significant job) and the second showed me the secret paths of thinking, which only few books manage to do (chapter V. - The Great Inquisitor is, in my opinion, the fullest chapter in world literature.

That life back then seems poor now. And Fyodor, besides being an eternal friend, is and will be one of my great loves. As we all know, love without admiration cannot be anything more than miserable love.

"Man was born a rebel. But can rebels be happy?
There are three forces in the world which could defeat and subdue forever the conscience of these weak rebels, and this for their own happiness. These forces are: the miracle, the mystery and the prestige."

Skiathos island from my window on this Saturday evening

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου